تاریخچه روستای موردغفار

موردغفار در یک نگاه:

موردغفار، روستایی از توابع بخش مرکزی شهرستان ایذه در استان خوزستان ایران است. این روستا در دهستان هلایجان قرار دارد و براساس سرشماری مرکز آمار ایران در سال ۱۳۸۵، جمعیت آن ۸۸ نفر (۱۸خانوار) بوده‌است.

وجه تسمیه موردغفار :

نام موردغفار به دو بخش تقسیم میشود بخش اول مورد و بخش دوم غفار، گیاه مورد به صورت درختچه‌ای است که ارتفاع آن تا 5/4 متر می‌رسد. این درختچه همیشه سبز بوده و دارای برگ‌های بیضی نوک‌تیز به طول حداکثر 4 سانتی‌متر و عرض تا 1 سانتی‌متر، بدون دندانه، چرمی و به رنگ سبز تیره می‌باشد که به طور متقابل بر روی ساقه قرار می‌گیرند و معطرند که در روستای موردغفار به صورت خود رو  رشد می کرد و تا به امروز اثراتی از درخت مورد در این منطقه یافت میشود مناطقی که هنوز گیاه مورد وجود دارد از جمله دره مورد و مورد ولی خان  می باشد.

بخش دوم غفار که نام شخص می باشد و نام شخصی است که در این منطقه ساکن بوده و به مرور زمان به مورد "غفار" نام نهاده شد. و در مورد اینکه شخص غفار چه کسی بوده و از چه طایفه ای بوده هنوز اطلاع دقیقی به دست نیامده است؟؟؟؟؟..درحال تحقیق..

شغل مردمان روستای موردغفار از دیرباز تا به امروز :

شغل مردم روستای موردغفار دامداری و کشاورزی می باشد و تا چند دهه قبل عشایر بودند و به ییلاق و قشلاق می رفتند که سردسیر آنها روستاهای علی آباد و سلطان آباد(سیلگون) چغاخور بود و گرمسیر آنها روستای موردغفار فعلی ،چم عرب و حومه بود.اکثر اهالی موردغفار البته نسل جوان زندگی شهری را انتخاب کردند و در شهرها و استانهای از جمله ایذه-اهواز-اصفهان و... ساکن هستند.

روستای موردغفار دارای طبیعتی بکر و زیبا و رودخانه و چشمه ساران فراون می باشد و از مناطق خان نشین محسوب می گردد

1- گندائی( بهداروند) :چراغسحر ، آذرشاه ، حسین پور ،طهماسبی سولگانی

گُندآور.گ ُ وَ (ص مرکب ، اِ مرکب ) مرد مردانه. (لغت فرس اسدی). مردم شجاع و دلاور و مردانه را گویند. (برهان ) (آنندراج ). جنگجو. سلحشور. سلیح شور. جنگاور. کُند. کُندا. گُنداگر. پهلو. رزم آزما. محمّد معین در حواشی برهان قاطع نویسد: این لغت در فرهنگها به صورت «گُندآور» آمده است. بعضی فضلای معاصر صورت اخیر را صحیح دانسته اند. نولدکه و هرن و هوبشمان آنرا با کاف تازی از ریشه «کُند» به معنی شجاع نقل کرده اند، ولف نیز در فهرست شاهنامه «کُندآور»و «کُندآوری » را با کاف تازی آورده است. بنابراین کُندآور باید مرکب از: کُندا (شجاعت)+ ور (پسوند اتصاف)باشد، نه از: کُند (شجاع)+ آور (آورنده) چه آور در کلمات مرکبه از اسم آید: رزم آور. تناور. دلاور. (از حاشیه برهانقاطعچمعینذیلکُندآور). بهارمعتقدبودهاندکهاینکلمهازگُندبهمعنیبیضهوبه معنیفحلوکسیکهروشمردانهداردمیباشد. (از مزدیسنا چ 1 ص 338 ج) 6. و رجوع به سبک شناسی ج 3 ص 86 شود.

بدو گفت رستم که گرز گران 
چو یازد ز بازوی گندآوران .
فردوسی .

کجا آن خردمند گندآوران 
کجاآن سرافراز جنگی سران .
فردوسی .

سپهسالار. (برهان ) (آنندراج) :
به زاری همی گفت پس پیلتن 
که شاها دلیرا سر انجمن 
کیانی نژادا شها سرورا
جهان شهریارا و گندآورا.
فردوسی .

پذیره شدندش همه مهتران 
بزرگان ایران و گندآوران .
فردوسی .

2- شالو: حسن پور،ترابی،شالویی،فرهادی،مرادی،سلیمانی،طهماسبی ،رحیمی،امانپور

3- راکی : اسدی موردغفاری وراکی

4- سید (شیخ هابیل): موسوی،فاطمی،خوش نظر

5- لرستانی: جمشیدی و لرستانی

6-زراسوند:میرزاسولگانی(فاطمی،نیکبخت)-شالولوک سولگانی(سلیمانی وحاتمی)_تیره چغاخورنشین

7- لیراوی: اسدی

8- بهمئی : اکبری واکبرپور

9- قندعلی(گندعلی) : غفاری ، مرادی

10- سهید : شهپیری ، شاهپوری و مقصودی

11- عالی محمدی

12- اورک (هلیسایی):جعفرزاده

*موردغفار جمیعآ و در کل  از طایفه بنام زراسوند محسوب می شود که ییلاق آنها در چغاخور (علی آباد و سلطان آباد سیلگون) و جهمون و دهنو ناغان  وقشلاق آنها در موردغفار و چم عرب و هلایجان و مرغا در شهرستان ایذه و کوه شهر مسجدسلیمان و در قدیم گلگیر می باشد.

طوایف روستای موردغفار:.

شهدای روستای موردغفار:.

بزرگان و ریش سفیدان موردغفار:.

افراد تحصیل کرده روستای موردغفار:.

فعالان سیاسی اجتماعی و فرهنگی موردغفار:.

صنعت گران،پیمانکاران و افراد موفق روستای موردغفار:.

خیرین و افراد نیکوکار روستای موردغفار:.

مناطق موردغفار:

1-هزار منی.2-پرکفتاری.3-کارمسرا.4-سرزورون.5-دل کناری.6-له جازی.7-یگایی مندلی.8-آستون.9-نی نردبان.10-سرتنگ نی نردبان.11- پیرامیرالمومنین .12-سر چشمه.13-دره مورتی.14-ده بالایی.15-ده شیخ هابیلون.16-دره کرته.17-ده بهمیل.18-زواله آب رو.19- دره پلنگی.20-کوه شولیز.21-بنه قوله.22-چشمه آب تکو .23-تل سرمه.24-اوژدون جوزعلی25-دم مدرسه.26-پاریو کی علیرضا.27-چاه بن.28-چاه نی نردبان.29-چاه آسیو.30-بنه نجفقلی حسنپور.31-مزارا.32-تل علی بینا.33-چندارا مش اسکندر.34-سربالایی بیمارون.35-دره تهلویی.36-چاه بای کش.37-آب رو.38-مازه بن.39-وارگه گرینه40-وارگه بلداجی41-تره جندینه42-چل غلمرضا43-وارگه علی میرزا44-چشمه بدوف45-زورونا بالایی46-زورونا لمی47-تل برنجی48-تل هیرده ها 49-پرا مش اسکندر50-چاریگا51-بنا جمو52-خرمن سوهده53-اوشیرینه54-بن روزه گر55-چشمه ری به قبله56-چشمه کوره57-لابلیطی58-لا گپه59-کفت بردر60-دره سور61-کفت کلا62-چل کنار63-چشمه پاله64-چال دنگو65-چارقاش66-پرزینستون67-بردنشونده68-پراشکفتا69-لاپیر70-کفت بلیط 71-پرسیلا72-چال علهداد73-پشت پیر74-وارگه ایمور75-قلعه جا 76-ره شهرکی ره 77-برد کهدونی78-گارا79-له درازی 80- چینه باغ. 81-آب اناری82-دول انجیر83-کل شه 84-آب جهوه ها ملا شهواز85-کهنه سور86-تره پلنگی87-برد سیلا88-چم کریم خان89- 90- ره گورویی ره 81- دول کره 82-پیرصیدالی83-چشمه خرزهله84- -آب شیرینو85-وارگه بلوچی86-وارگه قلوه

 87- اوخرمورده 88-کفت بردر 89- تمباکوکال 90- درخرسون 91- تورمخدا 92- دره کور کور کش 93- چشمه رشکو 94- چل شه 95- مافع کهع 96- کوهنه سرخ 97- کلگه 98- چشمه قنات 99- چشمه میشکال محمد 100- او خرزهله 101- چل عبده شاه 102- وارگه حسینعلی 103- پیرشاهزاده اسماعیل 104- دراز ره 105- وارگه مرقه 106-بردا گپ 107- سر اشکفتها 108- چاه خودکشی 109- چشمه چی روو 110- اوژدون ملا ارزونی 111- انجیر ته توسی 112- چاه بای کش

 نویسنده و گردآورنده : علی اسدی موردغفاری- من نباشم این بماند یادگاری

موردغفار

طوایف ساکن در روستای موردغفار وآداب ورسوم بختیاری

لازم به ذکر میباشد که تیره میرزا سولگانی (فاطمی و نیکبخت و خوش نظری و موسوی و بوذرجمهری و اسکندری گمیک و مستوفی) می باشد و فاطمی  و نیکبخت به شرح  زیر می باشد..

۱)ناصرنیکبخت_منصورنیکبخت_عبدالله فاطمی_علیبازفاطمی_علی پناه فاطمی_مسیح فاطمی_____

                                      ۱و۲به جدمشترک فرزند:میرزایحیی گپ

۲)شیرمحمدفاطمی_فتحی فاطمی_ابولفتح فاطمی_علی محمدفاطمی_فتحعلی فاطمی_____

*میرزامسیح فاطمی(نیکبخت) برادر بزرگ میرزا فتحعلی فاطمی که ازکهگلویه وبویراحمد به چهارمحال بختیاری مهاجرت کرده و به دلیل سواد و هیکل قدرتمند و آراسته بهمشاوران قدرتمند آجعفرقلی ایلخانی زراسوندوحبیب الله خان در چغاخورمنصوب و سکونت داده شدن.ودر زمان مسیح وفتحعلی قشلاقات به سمت مرغا وگلگیر میرفتن که دیگر درزمان آمیرزاعلی پناه و علی محمدبه مالمیر درروستای موردغفار ییلاق وقشلاق میکردند..و از اواسط رمه چر(اشکفت بامیر،اکبرآباد) کنونی تامرز هلایجان(هلاگون،شهرک طالقانی)تامرز نوترگی(آبله،شورباریک)با خط حسین خان چهارلنگ در سندی بنام میرزا علی پناه و علیباز تنظیم گردید.